ความปลอดภัยในงานก่อสร้าง

รูปจาก http://www.learners.in.th/blogs/posts/231431

สาเหตุของการเกิดอุบัติเหตุ
สิ่งที่ส่งผลให้ความถี่และความรุนแรงของการเกิดอุบัติเหตุในงานก่อสร้างเพิ่มขึ้น คือการนำเอาเทคโนโลยี อุปกรณ์เครื่องมือเครื่องจักร อันทันสมัยมาใช้เพื่อทุ่นแรงและประหยัดเวลา ไม่เพียงแต่ความปลอดภัยในการทำงานก่อสร้างไม่ได้วิวัฒนาการตามเทคโนโลยีที่ทันสมัยแล้ว ความปลอดภัยพื้นฐานในงานก่อสร้างยังถูกละเลยขาดความสนใจและเอาใจใส่จากผู้รับเหมาและผู้เกี่ยวข้องต่าง ๆ อย่างจริงจัง นอกจากนี้คนงานยังขาดความรู้ความเข้าใจและจิตสำนึกความปลอดภัยในการปฏิบัติอย่างถูกต้องเหมาะสมอุบัติเหตุและโศกนาฎกรรมจึงยังคงเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าอยู่เช่นนั้น

องค์ประกอบของความปลอดภัยในงานก่อสร้าง
งานก่อสร้างเป็นงานซึ่งมีกระบวนการและขั้นตอนในการดำเนินงานที่มากมายและเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ วิถีทางหนีของการป้องกันการเกิดอุบัติเหตุในงานก่อสร้าง ซึ่งสามารถแบ่งความปลอดภัยในงานก่อสร้างออกเป็น 3 ส่วน

ความปลอดภัยในสถานที่
สถานที่ก่อสร้าง หมายถึงอาณาบริเวณทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับงานก่อสร้างมิใช่เฉพาะบริเวณที่กำลังดำเนินการก่อสร้างเท่านั้น แต่รวมไปถึงบริเวณที่จัดเก็บวัสดุโกดังเก็บเครื่องมือ เครื่องจักร และอื่นๆ เป็นต้น จึงควรมีข้อกำหนดและแนวทางปฏิบัติในสถานที่ก่อสร้างขึ้น เพื่อให้เกิดความปลอดภัยกับคนงาน ดังนี้

1.    การทำรั้วกั้นโดยรอบบริเวณก่อสร้างทั้งหมด เพื่อป้องกันผู้ไม่เกี่ยวข้องเข้ามาในเขตก่อสร้างเป็นอาคารสูงอยู่ใกล้ชุมชน นอกจากการทำรั้วกั้นแล้วควรทำหลังคาคลุมทางเดินที่ติดรั้วกั้นนั้นด้วย เพื่อป้องกันเศษวัสดุตกใส่ผู้สัญจรไปมาภายนอก

2.    ในสถานที่ก่อสร้างต้องมีที่แบ่งเขตก่อสร้างชัดเจนโดยแบ่งเขตที่พักอาศัยออกจากบริเวณก่อสร้างที่จัดเก็บเครื่องมือเครื่องจักร ที่เก็บวัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้แล้ว หรือยังไม่ได้ใช้ออกไปเป็นระเบียบ

3.    ป้ายสัญลักษณ์ หรือป้ายเตือนภัยต่างๆ  สถานที่อันตรายทุกแห่งในเขตก่อสร้างต้องมีป้ายแสดงอันตราย หรือข้อปฏิบัติสำหรับผู้ที่จะเข้าไปในบริเวณดังกล่าว ซึ่งป้ายสัญลักษณ์นี้ต้องมีเป็นสื่อสากลที่ชัดเจน

4.    รอบตัวอาคารควรมีแผ่นกั้นวัตถุตกลงมาและมีตาข่ายคลุมอีกชั้น

5.    อาคารขณะก่อสร้างในที่มีช่องเปิด หรือที่ไม่มีแผงกั้นควรทำราวกั้นและตาข่ายเสริมเพื่อป้องกันการตก

     ความปลอดภัยในการใช้เครื่องมือเครื่องจักร
เครื่องมือเครื่องจักรที่ใช้ในงานก่อสร้างมีจำนวนมากมายตั้งแต่ขนาดใหญ่มาก เช่น ปั้นจั่น รถยก เครื่องตอกเสาเข็ม จนถึงขนาดเล็ก เช่น เครื่องเจียรว่านไฟฟ้า ค้อน เป็นต้น อันตรายที่เกิดจากการใช้เครื่องมือหรือเครื่องจักร จึงมีมากตามจำนวนอุปกรณ์และจำนวนผู้ใช้ ความปลอดภัยในการใช้เครื่องมือเครื่องจักรจึงเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งผู้ปฎิบัติงานควรใช้อย่างถูกต้อง ดังเช่น

1.    การใช้ต้องไม่ผิดวัตถุประสงค์ของอุปกรณ์หรือเครื่องมือ เครื่องจักรนั้น เช่น มักพบว่ามีการใช้ปั้นจั่นไปใช้ในงานดึงหรือลากของที่มีน้ำหนักสูงหรือการใช้ลิฟท์ส่งวัสดุในการขึ้นลงของคนงาน ซึ่งเป็นเรื่องที่ไม่ควรปฏิบัติการใช้เครื่องมือเครื่องจักรอย่างเหมาะสมและถูกต้องตามประเภทของงาน จะทำให้เกิดประสิทธิผลและไม่ประสบอันตรายจากการใช้อุปกรณ์ เครื่องมือ เครื่องจักรนั้น

2.    เครื่องมือเครื่องจักรที่ใช้ไฟฟ้า หรือน้ำมันเชื้อเพลิง ข้อควรปฏิบัติเครื่องมือเครื่องจักรที่ต้องใช้ไฟฟ้านั้น ต้องมีการเดินสายไฟอย่างปลอดภัยมีนวนหุ้มโดยตลอด และหากต้องทำงานใกล้กับบริเวณที่มีไฟฟ้าทราบทุกครั้ง เพื่อจัดการป้องกันอันตรายซึ่งอาจเกิดขึ้น หรือบริเวณที่มีการเก็บเชื้อเพลิง ห้ามจุดไฟ หรือสูบบุหรี่อย่างเด็ดขาด

3.    เครื่องมือเครื่องจักรต้องมีการ์ดระบบความปลอดภัย ห้ามถอดหรือปิดระบบความปลอดภัยดังกล่าว หากเครื่องมือ เครื่องจักรใดยังไม่มี ควรจัดให้มีการ์ดและระบบความปลอดภัยอย่างเหมาะสมทันที

4.    ก่อนและหลังการใช้เครื่องมือเครื่องจักรทุกครั้งต้องมีการตรวจสอบและซ่อมแซมแก้ไขก่อนหรือหลังการใช้ทันที

     ความปลอดภัยส่วนบุคคล
สาเหตุหนึ่งของการเกิดอุบัติเหตุขึ้นในงานก่อสร้างนั้นมากจากผู้ปฏิบัติงาน การควบคุมและการป้องกันไม่ให้เกิดอุบัติเหตุขึ้นนั้น จำเป็นต้องให้ผู้ปฏิบัติงานในบริเวณทำงานก่อสร้างปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฏเกณฑ์และระเบียบที่กำหนดขึ้น โดยเฉพาะแนวการปฏิบัติในงานก่อสร้างในเรื่องของ

1.    การแต่งกายของผู้ปฏิบัติงานหรือคนงานควรเป็นชุดที่รัดกุม ไม่ปล่อยชายเสื้อหรือแขนเสื้อหลุดลุ่ย การใส่ผ้าถุง(คนงานหญิง) ซึ่งอาจก่อให้เกิดการเกี่ยวสะดุด หรือการดึงเขาไปในเครื่องจักรได้ รวมทั้งการไม่ใส่รองเท้าหรือใส่อย่างไม่เหมาะสม เช่น รองเท้าแตะ เป็นต้น

2.    การละเลยหรือการไม่สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลให้เหมาะสมในงานก่อสร้าง ผู้ปฏิบัติงานทุกคนควรสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคลอย่างเหมาะสม เช่น หมวกนิรภัย ทุกคนควรจะสวมอยู่เป็นประจำ เข็มขัดนิรภัยเมื่อคนงานทำงานที่สูง สวมรองเท้ายางหุ้มแข็งและใส่ถุงมือยางในการผสมคอนกรีต เป็นต้น

3.    ห้ามดื่มสุราหรือเสพของดองหรือของมึนเมา ห้ามเล่นหรือหยอกล้อในระหว่างการปฏิบัติงานอย่างเด็ดขาด ผู้ฝ่าฝืนควรได้รับการลงโทษ เพราะเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดอุบัติเหตุอย่างคาดไม่ถึง

4.    จัดให้มีการอบรมผู้ปฏิบัติงานให้ตระหนักถึงอันตราย วิธีการปฏิบัติอย่างปลอดภัย กฏระเบียบข้อบังคับและข้อปฏิบัติที่ควรทราบ และสิ่งสำคัญยิ่งคือการสร้างจิตสำนึกความปลอดภัยให้เกิดขึ้นในคนงานทุกคน ไม่ว่าจะปฏิบัติงานอะไรก็ตามความปลอดภัยในการทำงานต้องมาเป็นอันดับแรกเสมอ

5.    ตรวจสุขภาพคนงาน และตรวจประจำปีเพื่อทดสอบความพร้อมของร่างกายของคนงาน และเพื่อเป็นการสกัดกั้นโรคจากการทำงานซึ่งอาจเกิดขึ้นได้ สำหรับผู้ที่ต้องปฏิบัติงานภายใต้ความกดอากาศสูงต้องให้แพทย์ทำการตรวจวินิจฉัยว่าแข็งแรงสมบูรณ์และมีคุณสมบัติเหมาะสมก่อนเข้าปฏิบัติงานทุกครั้ง

6.    จัดให้มีหน่วยงานปฐมพยาบาลและหน่วยงานฉุกเฉินขึ้นภายในหน่วยก่อสร้าง เพื่อเป็นการช่วยเหลือผู้ได้รับบาดเจ็บ และเพื่อเป็นการระงับเหตุอันตรายต่างๆ  ที่อาจเกิดขึ้นได้ ซึ่งอาจทวีความรุนแรงไปยังบริเวณใกล้เคียงได้

ทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้น น่าจะเป็นแนวทางและข้อคิดควรระวังในการทำงานด้านก่อสร้างได้เป็นอย่างดี

ขอขอบคุณหนังสือ “คู่มือ SAFETY ความปลอดภัยในการทำงาน” โดยบรรณาธิการ ณัฐฐินีย์ ตลับนาค

Leave a Reply